Opodatkowanie zysku ze sprzedaży akcji

Gdy przedsiębiorca sprzedaje posiadane udziały lub akcje, powinien rozliczyć się z urzędem skarbowym. W jaki sposób, zależy od tego, czy jest osobą fizyczną, czy prawną. Przepisy ustaw podatkowych określające skutki transakcji sprzedaży udziałów lub akcji w wielu miejscach są podobne. Nie brak jednak i różnic. Sprawdźmy zatem, jak powinni rozliczać się podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych, a jak podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych.

Jak ustalić przychód 
Przy odpłatnym zbyciu udziałów (akcji) obowiązek podatkowy powstaje niezależnie od tego, czy nastąpiła faktyczna zapłata. Art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT) mówi bowiem, że za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych. Podobna zasada obowiązuje również w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych (ustawa o CIT).

Podstawą opodatkowania jest co do zasady wartość rynkowa zbywanych udziałów (akcji), a niekoniecznie ustalona cena transakcji. Wartość rynkową określamy na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia. Jeżeli wartość wyrażona w cenie określonej w umowie odpłatnego zbycia znacznie odbiega od wartości rynkowej, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wezwie strony umowy do jej zmiany lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wartości lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi ją z uwzględnieniem opinii biegłego lub biegłych. W razie sprzedaży akcji, które są przedmiotem obrotu giełdowego, ceną rynkową jest cena ostatnich notowań (…)

Komentuje Marcin Macieszczak 
Przy transakcjach zbycia udziałów lub akcji kwestie podatkowe mogą mieć decydujące znaczenie dla wyboru najlepszej formy ich przeprowadzenia. Jeśli przykładowo osoba fizyczna sprzeda lub dokona umorzenia posiadanych przez siebie udziałów, zapłaci 19% podatek. Natomiast gdy wcześniej przekaże w darowiźnie udziały na rzecz osoby najbliższej i wtedy dopiero nastąpi ich umorzenie, podatku może nie być.

Artykuł mieści się na stronie Gazety Prawnej