Zanim UOKiK zapuka do drzwi. Natalia Leśna o tym, jak przygotować firmę na przeszukanie

W „Rzeczpospolitej” ukazał się artykuł Natalii Leśnej, Senior Associate w kancelarii GESSEL, poświęcony przeszukaniom prowadzonym przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz praktycznemu przygotowaniu przedsiębiorców na tzw. dawn raid.

Autorka zwraca uwagę, że w przypadku niezapowiedzianego przeszukania kluczowe znaczenie mają pierwsze minuty. Brak wcześniej przygotowanej procedury może uniemożliwić przedsiębiorcy skuteczne korzystanie z przysługujących mu gwarancji procesowych.

„Przedsiębiorca, który nie ma wcześniej przygotowanej procedury reagowania, traci kontrolę nad sytuacją, zanim zdąży zadzwonić do pełnomocnika.”

Natalia Leśna podkreśla, że przygotowanie organizacji nie powinno być traktowane wyłącznie jako formalny element programu compliance:

„Przygotowanie organizacji na przeszukanie nie jest zatem jedynie formalnością w ramach wewnętrznego programu compliance. To realna gwarancja, że prawa przedsiębiorcy będą skutecznie egzekwowane już w pierwszych minutach czynności, a nie dopiero w postępowaniu odwoławczym.”

W artykule autorka omawia różnice między kontrolą a przeszukaniem UOKiK, zakres uprzedniej kontroli Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz znaczenie zasady proporcjonalności. Zwraca także uwagę na ryzyko tzw. fishing expedition, czyli poszukiwania przez organ dowodów bez dostatecznie precyzyjnego ukierunkowania. Istotnym zagadnieniem jest również zabezpieczanie danych cyfrowych, w tym korespondencji e-mailowej, plików znajdujących się na serwerach i w chmurze oraz danych przechowywanych na urządzeniach służbowych. Przedsiębiorca może uczestniczyć w późniejszej selekcji zabezpieczonych materiałów i wskazywać dokumenty, które jego zdaniem wykraczają poza zakres zgody SOKiK.

Natalia Leśna wskazuje także na znaczenie ochrony komunikacji przedsiębiorcy z niezależnym prawnikiem (legal professional privilege):

„Istotne jest, aby osoby, które reprezentują przedsiębiorcę podczas przeszukania, potrafiły szybko zidentyfikować korespondencję objętą taką ochroną, a w przypadku sporu co do objęcia takiej korespondencji ochroną potrafiły uruchomić odpowiednie procedury.”

Profesjonalna procedura dawn raid powinna określać m.in. sposób działania recepcji i ochrony, zasady informowania członków zarządu, mechanizm natychmiastowego wezwania zewnętrznego pełnomocnika oraz role poszczególnych osób podczas przeszukania.

Jak podsumowuje autorka:

„Nie chodzi o to, czy przeszukanie nastąpi, lecz o to, czy w chwili, gdy nastąpi, organizacja będzie gotowa.”

Natalia Leśna jest radcą prawnym i Senior Associate w kancelarii GESSEL. Specjalizuje się w prawie ochrony konkurencji i konsumentów. Przed dołączeniem do GESSEL przez pięć lat pracowała w Urzędzie Ochrony Konkurencji i Konsumentów, gdzie brała udział w kontrolach i przeszukaniach u przedsiębiorców, w tym jako kierownik grupy przeszukującej.

Źródło: „Zanim UOKiK zapuka do drzwi. Jak przygotować firmę na przeszukanie”, Rzeczpospolita, 21 sierpnia 2026 r.