W dniu 7 kwietnia 2020 r. do Sejmu został przekazany rządowy projekt ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, który m.in.  reguluje kwestię wpływu stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 na bieg określonego w art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe 30-dniowego terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Projekt zmian

W świetle projektowanego art. 15zzra ust. 1 jeżeli:

  • podstawa do ogłoszenia upadłości dłużnika powstała w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19,

a przy tym

  • stan niewypłacalności powstał z powodu COVID-19,

bieg terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o którym mowa w art. 21 Prawa upadłościowego, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega przerwaniu. Po tym okresie 30- dniowy termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości biegnie na nowo.

Termin na złożenie wniosku upadłościowego nie ulegnie przerwaniu, jeśli stan niewypłacalności powstał jeszcze przed wprowadzeniem stanu zagrożenia epidemicznego ogłoszonego z powodu COVID-19 albo jeśli powstanie stanu niewypłacalności nie było spowodowane epidemią COVID-19. Jeśli zatem spółka była w złej kondycji finansowej jeszcze przed 13 marca 2020 r., nowelizacja „tarczy kryzysowej” może nie mieć wpływu na bieg terminu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Z kolei związek przyczynowy istniejący między COVID-19, a stanem niewypłacalności należałoby rozumieć szeroko. W tym ujęciu związek taki istniałby w większości przypadków, w których zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych została utracona z powodu np. drastycznego spadku wartości zamówień w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, braku wykonywania zobowiązań przez partnerów handlowych, czy też z powodu utraty zdolności produkcyjnych spowodowanej np. naruszeniem łańcucha dostaw lub absencją pracowników przebywających na kwarantannie lub sprawujących opiekę nad dziećmi.

Projekt ustawy zakłada domniemanie, że stan niewypłacalności powstał w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Oznacza to, że w przypadku sporu ciężar udowodnienia istnienia związku przyczynowego między COVID-19 i stanem niewypłacalności powstałym w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, ciążyłby na  osobie zaprzeczającej istnieniu takiego związku.

Zawieszone terminy

W dotychczasowej treści aktów prawnych, przyjętych w ramach tzw. „tarczy antykryzysowej”  brak było przepisów, które wpływałyby w jakikolwiek sposób na obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. W szczególności  przepisy art. 15zzr i 15zzs Ustawy COVID-19 - regulujące kwestię zawieszenia biegu, względnie braku rozpoczęcia biegu terminów określonych przepisami prawa (w tym terminów sądowych i procesowych) - nie dotyczyły terminu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. W konsekwencji, chcąc uniknąć negatywnych skutków i możliwej odpowiedzialności odszkodowawczej, podatkowej i karnej przewidzianej w wypadku nieterminowego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości - osoby obowiązane do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości powinny złożyć taki wniosek do sądu w terminie 30 dni od powstania stanu niewypłacalności.

Kwestie dowodowe

Projektowany przepis ma na celu ograniczenie liczby składanych w okresie epidemii wniosków o ogłoszenie upadłości, jak również ma stanowić swoistą zachętę dla członków zarządu do podejmowania działań restrukturyzacyjnych bez obawy narażania się na odpowiedzialność. Warto mieć przy tym jednak na uwadze następujące ryzyka:

  • ustanie stanu epidemii i stanu zagrożenia epidemicznego w odniesieniu do spółek niewypłacalnych spowoduje automatyczne rozpoczęcie biegu 30-dniowego terminu na złożenie wniosku upadłościowego. Tym samym projektowane rozwiązanie w wielu przypadkach nie dostarczy członkom zarządu czasu, który mógłby wystarczyć na podjęcie realnej próby poprawy kondycji spółki i przywrócenia jej działalności na właściwe tory;
  • w przypadkach, gdy na spółce ciążyły wymagalne zobowiązania pieniężne przed dniem 13 marca 2020 r., członkowie zarządu powinni się liczyć z ryzykiem uznania, że stan niewypłacalności powstał przed wprowadzeniem stanu zagrożenia epidemicznego, względnie, że stan niewypłacalności był spowodowany okolicznościami innymi niż COVID-19 – co wykluczałoby przerwanie biegu terminu z art. 21 Prawa upadłościowego.

Kluczowe zatem może być – zarówno z punktu widzenia dłużnika, jak i wierzyciela -  gromadzenie i zabezpieczanie już teraz dowodów, które w przypadku sporu sądowego mogłyby posłużyć wykazaniu, czy  stan niewypłacalności  powstał po pierwsze w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jak również, że niewypłacalność spowodowana została przez COVID-19.

Wnioski o restrukturyzację jako sprawy pilne

Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie jest jedynym sposobem na uniknięcie ponoszenia przez członków zarządu odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Członek zarządu może się bowiem uwolnić od odpowiedzialności, jeśli w terminie 30 dni od powstania stanu niewypłacalności zostanie wobec spółki otwarte postępowanie restrukturyzacyjne na podstawie przepisów Prawa restrukturyzacyjnego lub zostanie wobec spółki zatwierdzony układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu. W tym kontekście warto nadmienić, że omawiany projekt ustawy obejmuje przy tym przepis, zgodnie z którym katalog spraw pilnych określony w art. 14a ust. 4 ustawy miałby zostać poszerzony o sprawy o rozpoznanie wniosku restrukturyzacyjnego w rozumieniu ustawy Prawo restrukturyzacyjne. Ustawodawca podjął zatem pewną próbę wprowadzenia dodatkowej zachęty do korzystania z sądowych procedur restrukturyzacyjnych.

Artykuł zaktualizowany zgodnie z zapisami Tarczy 2.0 znajduje się TUTAJ.

Serdecznie zapraszamy do kontaktu z naszymi specjalistami w zakresie postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych:

 

 

Marcin Robenek

managing associate, adwokat

m.robenek@gessel.pl 

 

 

Paweł Kwiatkowski

managing associate, adwokat

p.kwiatkowski@gessel.pl

 

 

Jakub Brzeski

starszy prawnik, adwokat

j.brzeski@gessel.pl