Dotychczas obowiązujące przepisy pozwalały zamawiającym i wykonawcom reagować na okoliczności wynikające z pandemii koronawirusa.

Kluczowy w tym zakresie jest art. 15r ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych [„Ustawa Antykryzysowa”]. Przepis ten potwierdza, że pandemia koronawirusa jest okolicznością, która może uzasadniać zmianę umowy w sprawie zamówienia publicznego, w szczególności poprzez:

  1. zmianę terminu wykonania umowy lub jej części, lub czasowe zawieszenie wykonywania umowy lub jej części,
  2. zmianę sposobu wykonywania dostaw, usług lub robót budowlanych,
  3. zmianę zakresu świadczenia wykonawcy i odpowiadającą jej zmianę wynagrodzenia wykonawcy.

Zmiana umowy poprzedzona powinna jednak zostać zawiadomieniem przez strony umowy w sprawie zamówienia publicznego o wpływie okoliczności związanych z COVID-19 na należyte wykonanie umowy oraz uzgodnieniem stanowiska co do wpływu tych zmian na umowę. Ustawa Antykryzysowa wyłącza także odpowiedzialność wynikającą z naruszenia zasad dyscypliny finansów publicznych, odpowiedzialność karną oraz odpowiedzialność członków organów spółek handlowych w przypadku zmiany umowy w sprawie zamówienia publicznego dokonanej zgodnie z art. 15r ust. 4 Ustawy Antykryzysowej (artykuły 15s – 15u Ustawy Antykryzysowej).

Tarcza 2.0

Nowelizacja przepisów zwana Tarczą 2.0 wprowadziła dalsze zmiany w regulacjach dotyczących zamówień publicznych. Zgodnie z nimi:

  1. katalog okoliczności, które wpływają na wykonanie umowy zawartej w sprawie zamówienia publicznego jest otwarty, przy czym okoliczności te muszą uniemożliwiać lub ograniczać możliwość wykonania umowy w istotny sposób. Niewystarczające jest zatem wykazanie jakiegokolwiek wpływu pandemii koronawirusa na wykonanie umowy. Wpływ ten musi być istotny. Z punktu widzenia zamawiających i wykonawców ważne jest jednak, że zmiana ta nie będzie miała zastosowania do zmian w umowach, których dokonano przed wejściem w życie Tarczy i jeśli jakiekolwiek zmiany w umowach zostały wprowadzone przed wejściem w życie, do ich oceny powinny znaleźć zastosowanie regulacje dotychczasowe.
  2. zmiana umowy może polegać nie tylko na zmianie wysokości wynagrodzenia, ale także na modyfikacji sposobu rozliczenia wynagrodzenia wykonawcy. Regulacja ta zatem wprost umożliwia dokonywanie przesunięć w terminach płatności, w tym ich przyspieszenie. Tego rodzaju rozwiązanie może pozwolić podmiotom realizującym zamówienia publiczne uzyskanie niezbędnej płynności finansowej koniecznej, aby mogły przetrwać okres „zahibernowania”.
  3. umowy, których zmiana mogła nastąpić wyłącznie w formie pisemnej pod rygorem nieważności mogą być zawarte, za zgodą zamawiającego, także w postaci elektronicznej opatrzonej kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Zmiana ta uchyla ewentualne wątpliwości związane z możliwością zastosowania art. 781 § 2 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej.

Podkreślenia wymaga, że ani Tarcza 2.0 ani wcześniejsza Ustawa Antykryzysowa nie wprowadzają obowiązku zmiany umowy zawartej w związku z realizacją zamówienia publicznego. Zarówno ocena wpływu koronawirusa na wykonanie umowy jak i określenie ewentualnego zakresu zmian zostały pozostawione zamawiającemu i wykonawcy. Jak się wydaje ustawodawca zachęca jedynie do racjonalnej oceny sytuacji i podjęcia współpracy zmierzającej do zminimalizowania skutków pandemii koronawirusa w sposób możliwie najmniej dotkliwy dla obydwu stron.

 

Kontakt:

Bartłomiej Woźniak

managing associate, adwokat

b.wozniak@gessel.pl