Rok 2019 upłynął pod znakiem rewolucyjnych zmian w prawie rynku kapitałowego i prawie spółek, które będą miały bardzo istotny wpływ na wszystkich uczestników rynku

Zmieniły się przepisy dotyczące oferty publicznej, w tym w zakresie sporządzania prospektów emisyjnych i memorandów. Wprowadzono szczególne wymogi dla emisji rozliczanych poprzez potrącenie wierzytelności oraz obligatoryjne polityki wynagrodzeń w spółkach rynku regulowanego. Trudniejsze, bo obwarowane szczególną procedurą, będą również transakcje w ramach grup kapitałowych. Zmiany dotkną jednak nie tylko spółki notowane na giełdzie i w ASO. Rok 2020 będzie także czasem przygotowania do największej od lat zmiany prawa spółek, obejmującej dematerializację wszystkich akcji i wycofanie ich z obrotu w formie papierowej.

Oferta publiczna na nowych zasadach

W lipcu 2019 roku weszły w życie przepisy tzw. Rozporządzenia Prospektowego, które ujednoliciło na terenie całej Unii Europejskiej zasady dotyczące przeprowadzania ofert publicznych na podstawie prospektu. Rozporządzenie normuje kluczowe zagadnienia związane z ofertą publiczną, obowiązkiem prospektowym, a także sposobem sporządzenia, zatwierdzenia oraz publikacji prospektu. 

Kluczową zmianą jest zniesienie dotychczasowego podziału na oferty publiczne i prywatne.  Zgodnie z nową definicją ofertą publiczna jest każdy komunikat przedstawiający wystarczające informacje na temat warunków oferty i oferowanych papierów wartościowych w celu umożliwienia inwestorowi podjęcia decyzji o nabyciu lub subskrypcji tych papierów wartościowych. Oznacza to, że każda taka oferta podlega w większym lub mniejszym stopniu przepisom ustawy oraz nadzorowi KNF, w wyjątkiem oferty skierowanej do ograniczonego kręgu zainteresowanych podmiotów, które mają wpływ na warunki transakcji i zakres przekazywanych informacji. (...)

Poza poszerzeniem definicji oferty publicznej zwiększony został także zakres nadzoru nad procesem przeprowadzania takiej oferty. Wiąże się to również z wprowadzeniem nowych sankcji za naruszenia przepisów Rozporządzenia Prospektowego w związku z dokonywaniem oferty publicznej lub ubieganiem się o dopuszczenie do obrotu na rynku regulowanym - między innymi kar pieniężnych, których maksymalny wymiar to 5 mln euro (przewidziany m.in. dla emitentów). KNF uzyskał też nowy środek nadzorczy w postaci zaleceń. (...)

Trudniejsze potrącenie

Jedną ze zmian dotyczących procesu emisji akcji jest także uregulowanie sposobu pokrywania akcji i obligacji zamiennych w drodze potrącenia wierzytelności. (...) Kolejna grupa zmian wiąże się z wprowadzeniem nowych obowiązków dla emitentów wynikających z implementacji dyrektyw unijnych. Mowa tu przede wszystkim o wymogu uchwalenia polityki wynagrodzeń przez spółki notowane na rynku regulowanym. 

Drugą z istotnych zmian jest wymóg wyrażenia zgody na zawarcie istotnych transakcji z podmiotami powiązanymi. (...) Przepisy wymagają podjęcia uchwały przez radę nadzorczą (...) Co istotne, sankcją za brak stosownej uchwały w tej sprawie jest nieważność transakcji. (...)

Emitenci zostali ponadto zobowiązani do posiadania procedury anonimowego zgłaszania przez pracowników zarządowi, a w szczególnych przypadkach - radzie nadzorczej, naruszeń prawa, w szczególności ustawy o ofercie publicznej oraz Rozporządzenia Prospektowego. Procedura ma zapewnić, że tzw. sygnaliści (ang. whistleblowers) będą mogli w bezpieczny sposób zgłaszać przypadki nieprawidłowości występujące w spółkach (...) 

Dematerializacja akcji

Nowelizacja kodeksu spółek handlowych wprowadza obowiązkową dematerializację wszystkich akcji, niezależnie od rodzaju spółki. Dzięki temu, że akcje będą miały formę zapisu cyfrowego, możliwa stanie się łatwa identyfikacja właściciela akcji. (...) Obowiązkowa dematerializacja akcji niesie szereg konsekwencji. Sprawia m.in., że w praktyce traci na znaczeniu podział na akcje na okaziciela i akcje imienne. Wydaje się, że kolejnym krokiem będzie definitywna rezygnacja z takiej klasyfikacji, co z resztą potwierdza projektodawca nowelizacji.

Pozostałe zmiany w ustawie o ofercie

Zmiany w delistingu dotyczą również procedury odkupu akcji akcjonariusza mniejszościowego w przypadku, gdy akcje spółki zostały wykluczone z obrotu. Akcjonariuszowi znajdującemu się w takiej sytuacji nowelizacja przyznaje prawo żądania odkupu akcji przez spółkę w określonym terminie. (...) Intencją ustawodawcy było, aby ochronić akcjonariusza mniejszościowego w związku z zaobserwowanymi przypadkami dokonywania przymusowych wykupów akcji na podstawie tego przepisu, które są dokonywane po cenach znacznie niższych od cen rynkowych. Warto przy tym zauważyć, ze sam mechanizm ustalania ceny minimalnej pozostał be zmian. (...)

 

Pełna treść artykułu znajduje się w kwartalniku Stock Market (Zima 2020, s. 68-71).