Polscy obywatele pozywają rząd w sprawie klimatu

Pięć osób zdecydowało się pozwać polskie władze za bezczynność w sprawie kryzysu klimatycznego, którego skutki odczuwają już teraz. Fundacja ClientEarth Prawnicy dla Ziemi i Kancelaria GESSEL wspierają od strony prawnej pozywających, którzy domagają się od rządu podjęcia zdecydowanych działań na rzecz ochrony klimatu, m.in. osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2043 roku i zredukowanie emisji gazów cieplarnianych o 60 proc. do 2030 roku.

– Kryzys klimatyczny jest faktem tu i teraz: w Polsce w 2021 roku. W naszym kraju już teraz na skutek zmiany klimatu cierpią konkretni ludzie: rolnicy, którym susza niszczy plony, rodzice obawiający się o bezpieczną przyszłość dla swoich dzieci, osoby, których mienie narażone jest na niszczycielski wpływ gwałtownych ulew czy trąb powietrznych. To są namacalne szkody i będą one tylko rosły, jeśli odpowiedzialni za kształtowanie rzeczywistości gospodarczej rząd nie zrobi nic, aby zapobiec katastrofie klimatycznej – powiedział dr Marcin Stoczkiewicz, prawnik z Fundacji ClientEarth.

Polski rząd zaniedbuje politykę klimatyczną

Bezsprzeczny jest fakt, że klimat się ociepla i jest to odczuwalne także w Polsce, kraju strefy umiarkowanej. W czym to się objawia? Chociażby w postaci padających co roku nowych rekordach ciepła i coraz dłuższych fale upałów latem, przedłużających się suszach czy gwałtownych zjawiskach pogodowych, często skutkujących lokalnymi podtopieniami i zniszczeniami mienia.

Polska ma nie tylko jedne z najmniej ambitnych celów redukcji emisji w UE, ale, jak wskazuje think-tank Instrat, nawet już przyjęte, niewystarczające programy klimatyczne nie są realizowane skutecznie.

– Zjawisko globalnego ocieplenia klimatu to też nowe wyzwania dla prawników. Nasza Grupa GESSEL FOR CLIMATE postanowiła  aktywnie uczestniczyć w ochronie klimatu na drodze prawnej. Tradycyjne instytucje prawne są redefiniowane aby sprostać nowym wyzwaniom klimatycznym w wielu sądach na świecie , jak choćby URGENDA czy ostatnia sprawa SHELLA.  Śledzimy te zmiany, dzielimy się nimi na naszym specjalnym koncie w serwisie LinkedIn i  staramy się  wykazywać, że także polski system prawny musi odzwierciedlać te nowe potrzeby społeczne i je efektywnie chronić . Temu służy  też tych 5 pozwów – powiedziała dr hab. Beata Gessel-Kalinowska vel Kalisz, senior partner w Kancelarii GESSEL.

Czego żądają pozywający?

Pozywającym nie chodzi o odszkodowania. Ich celem jest uznanie przez sąd odpowiedzialności państwa za zapewnienie bezpieczeństwa klimatycznego oraz o zobowiązanie rządu – reprezentowanego przez Skarb Państwa –  do podjęcia działań, które sprawią, że Polska wejdzie na ścieżkę redukcji krajowych emisji CO2 zgodnych ze wskazaniami nauki i naszymi międzynarodowymi zobowiązaniami.

Szczegółowe żądania zawarte w pozwach wynikają z m.in. z analizy działań i zaniechań polskich rządów w dziedzinie ochrony klimatu oraz analizy aktualnych i przewidywanych skutków zmian klimatycznych w Polsce. Pozywający oczekują, że Polska zadeklaruje osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2043 roku, zredukuje emisje gazów cieplarnianych do 2030 roku o 60 proc. (w stosunku do poziomu z 1990 roku) oraz, że zobowiąże się do nieprzekraczania przysługującego jej budżetu emisyjnego w wysokości 4,1 Gt ekwiwalentu CO2 (licząc od 2020 roku).

Zmiana klimatu dotyka Polki i Polaków już teraz – pierwsze obywatelskie pozwy klimatyczne w Polsce

Pozwanym jest Skarb Państwa, który w tym wypadku reprezentują ministrowie odpowiedzialni za prowadzenie polityki ochrony środowiska, polityki energetycznej państwa, transport, krajowe inwestycje energetyczne oraz zrównoważony rozwój. Co do zasady Skarb Państwa jest w polskim postępowaniu cywilnoprawnym podmiotem odpowiedzialnym za działania władzy państwowej.

Złożone pozwy dotyczą naruszenia przez władze państwowe dóbr osobistych pozywających. Fundacja ClientEarth – występująca w roli powoda reprezentującego osoby fizyczne – przy wsparciu Kancelarii GESSEL będzie wykazywać przed sądem, że prawa powodów i powódek zostały naruszone przez władze państwowe poprzez ich działania i zaniechania, które dopuściły produkcję emisji w Polsce na poziomie prowadzącym do zmian klimatu niebezpiecznych dla ludzi i ekosystemów.

Zielony Team GESSEL: dr hab. Beata Gessel-Kalinowska vel Kalisz, Maja Frontczak; dr Joanna Kisielińska-Garncarek; Łukasz Ostas; Barbara Tomczyk; Piotr Zarkadas, Erazm Dutkiewicz; dr Natalia Niklińska, Izabela Bukowińska. 

Zachęcamy do obejrzenia konferencji prasowej ⤵️

Więcej informacji ->  GESSEL for Climate oraz Clienth Earth